Gramatyka angielska: czas Present Perfect

W poniższym artykule dowiesz się wszystkiego o czasie Present Perfect - czasie teraźniejszym dokonanym.

GRAMATYKA
Gramatyka angielska: czas Present Perfect

You have passed the exam. - Zdałeś/aś egzamin.

Opis czasu Present Perfect

Czas Present Perfect, czyli czas teraźniejszy dokonany, jest czasem, który wydaje się sprawiać najwięcej kłopotów uczącym się języka angielskiego. Dzieje się tak ze względu na to, iż w języku polskim nie posiada on swojego odpowiednika, a próby wytłumaczenia jego użycia często kończą się niepowodzeniem. Dzięki temu poradnikowi, nauczycie się korzystać z czasu Present Perfect bez najmniejszego problemu.

Czas teraźniejszy dokonany łączy przeszłość z teraźniejszością. Używany jest najczęściej do opisu naszych lub cudzych doświadczeń, czynności, które rozpoczęły się w przeszłości i trwają do dziś, a także czynności, które wydarzyły się w nieokreślonym czasie w przeszłości.

Uwaga! Czasu Present Perfect nie możemy użyć z wyrażeniami, które precyzują czas wykonania czynności, np. yesterday (wczoraj), last week (w ubiegłym tygodniu), when I was a child (kiedy byłem dzieckiem), czy back in 2000 (w roku 2000). Do tego celu posłuży nam czas Past Simple.

Konstrukcje zdań twierdzących w czasie Present Perfect

Budowa zdania w czasie teraźniejszym dokonanym w języku angielskim wygląda następująco:

Podmiot + have/has + trzecia forma czasownika + reszta zdania

I have met Barbara. - Poznałem już Barbarę.
He has taught Maths.. - On uczył matematyki.
Matthew has brought some board games for tonight's. - Matthew przyniósł ze sobą kilka gier planszowych na dzisiejszy wieczór.

W czasie Present Perfect mamy do czynienia z czasownikiem posiłkowym have, który dla trzeciej osoby liczby pojedynczej (he/she/it) przyjmuje postać has:

Michael has been unbeaten for five years. - Michael jest niepokonany od pięciu lat.

Reguła ta jest podobna do dodawanej końcówki -s do czasowników dla trzeciej osoby liczby pojedynczej w czasie Present Simple. Należy ją zapamiętać, gdyż nie uwzględnianie tej zasady jest bardzo często popełnianym błędem, szczególnie na początkowych etapach nauki języka angielskiego. Najefektywniejszą metodą zapamiętania tej ważnej reguły jest wykonywanie licznych zadań, w których jest ona głównym elementem ćwiczeń. Dzięki temu konstrukcja taka jest nie tyle zapamiętana, co „wchodzi” nam do głowy i staje się zupełnie naturalna. Dowiedz się więcej o różnicach pomiędzy have i has.

W zdaniu "Michael has been unbeaten for five years." Występuje jeszcze jeden ważny element, na który należy zwrócić uwagę. Jest to słowo been, które jest trzecią formą od czasownika to be.

be – was – been

Jest ono o tyle ważne, że pojawia się w czasach Perfect dość często, a więc jego zapamiętanie jest kluczowe.

Formy skrócone

W omawianym czasie bardzo często używa się form skróconych. Warto jednak pamiętać, by takich unikać w przypadku, gdy piszemy np. list formalny, gdzie skracanie form nie jest odpowiednim podejściem.

I have = I've
you have = you've
he has = he's
she has = she's
it has = it's

we have = we've
you have = you've
they have = they've

Przykłady:
I have eaten dinner. = I've eaten dinner. - Zjadłem obiad.
She is the nicest girl I have ever met. = She's the nicest girl I've ever met. - To najmilsza dziewczyna jaką kiedykolwiek poznałem.
They have been to Tokio twice. = They've been to Tokio twice. - Oni byli w Tokio 2 razy.

Pytania

Ponownie, aby utworzyć pytanie w czasie Present Perfect, należy dokonać inwersji, czyli zmiany szyku zdania. W czasie teraźniejszym dokonanym czasownik posiłkowy have/has znajdzie się na samym jego początku:

Have/has + podmiot + trzecia forma czasownika + reszta zdania + ?

Have you seen that painting?
- Czy widziałaś ten obraz?
Have you read that book? - Czytałeś tę książkę?
Have you played that game? - Grałeś w tę grę?

Przeczenia

Przeczenia w czasie Present Perfect to przysłowiowa bułka z masłem (piece of cake). Wystarczy umieścić przeczenie not po czasowniku posiłkowym have/has:

Podmiot + have/has + not + trzecia forma czasownika + reszta zdania

Andrew has not been to England yet.
- Andrew nie był jeszcze w Anglii.
I have not done this before. - Nigdy tego wcześniej nie robiłem.
She has not received the e-mail. - Ona nie dostała e-maila.

Formy skrócone

I have not – I haven't
He/She/It has not – He/She/It hasn't

Andrew hasn't been to England yet.
I haven't done this before.
She hasn't received the e-mail.

Zastosowanie czasu Present Perfect

Czasu Present Perfect użyjemy:

  1. Mówiąc o wydarzeniach, które miały miejsce w nieokreślonym czasie, np.:

    A man has stood on the Moon. - Człowiek postawił swoją stopę na księżycu.
    A football player has scored a goal. - Piłkarz strzelił gola.
    She has gone. - Ona odeszła.
  2. W przypadku czynności, które zostały zakończone, a ich skutek widoczny jest w tej chwili, np.

    I have run five kilometres and I am tired now. - Przebiegłem pięć kilometrów i teraz jestem zmęczony.
    You have broken my heart, I'm extremely depressed at this moment. - Złamałaś/eś mi serce, jestem teraz skrajnie załamany.
    I have dropped my phone, the screen is totally cracked! - Upuściłem telefon, ekran jest całkowicie popękany!
  3. Mówiąc o czynnościach, które rozpoczęły się w przeszłości i trwają do chwili obecnej, np.

    I have not seen Jack since May. - Nie widziałem Jacka od Maja.
    I have started a new job recently. - Ostatnio zacząłem nową pracę.
    I have been here for 2 years. - Jestem tu od dwóch lat.
  4. W przypadku, kiedy mówimy o swoich lub czyichś doświadczeniach, np.

    She has been to Italy several times. - Ona była we Włoszech kilka razy.
    I have had a good day. - Miałem dobry dzień.
    She has never been so scared. - Ona nigdy się tak nie bała.
  5. W przypadku czynności, które właśnie zostały zakończone, np.

    I have just finished doing my homework. - Właśnie skończyłem odrabiać lekcje.
    I have just seen her coming out of father's car. - Właśnie ją widziałem jak wychodzi z samochodu ojca.
    Peter has just left. - Piotr właśnie wyszedł.
  6. Mówiąc o osiągnięciach ważnych dla ludzkości, np.

    Scientists have discovered a cure to cancer. - Naukowcy odkryli lekarstwo na raka.
    The Google have invented autonomous car Waymo. - Google wynalazł pojazd bezzałogowy Waymo.
    Smartphones have changed the way we live. - Smartfony zmieniły nasze życie.
  7. Mówiąc o zjawiskach które rozpoczeły się w przeszłości i trwają do dziś, np.

    It has been sunny for three weeks. - Jest słonecznie od trzech tygodni.)
    I have had a headache for 3 days. - Od 3 dni boli mnie głowa.
    She has learned for 2 hours. - Ona się uczy od 2 godzin.

Okoliczniki czasu

W ramach przypomnienia, w czasie Present Perfect nie stosujemy dokładnego określenia czasu, w jakim dana czynność została wykonana bądź miała miejsce. Najczęściej używamy w nim poniższych wyrażeń: 

for - przez
since - od
before - wcześniej, już
ever - kiedykolwiek
never - nigdy
once/twice/three times - raz/dwa razy/trzy razy
just - właśnie
already - już
yet - już/jeszcze
recently/lately - ostatnio

Since i for

Zarówno for jak i since odnoszą się do sytuacji z przeszłości, które trwają do dziś. Z tą różnicą, że for użyjemy mówiąc o konkretnym przedziale czasowym (np. od roku, od godziny, od 15 minut itd.), natomiast since od konkretnego punktu w przeszłości, w którym dana czynność się rozpoczęła (np. konkretny dzień tygodnia, konkretna godzina, konkretny rok).

Przykłady:
Znam Piotra od dwóch lat. - I have known Peter for 2 years.
(2 lata to konkretny przedział czasowy, zatem użyto for).

Znam Piotra od stycznia. - I have known Peter since January.
(January, to konkretny miesiąc, a zatem jest konkretnym punktem startowym w przeszłości, stąd użyto since)

Just, already, yet

Słówko just oznacza tyle co "właśnie" i dotyczy czynności, które odbyły się przed chwilą (np. Właśnie dostałem wiadomość, Piotr właśnie wyszedł, Kate właśnie wróciła z Warszawy itd.). Warto zwrócić uwagę, że just występuje zazwyczaj tuż za podmiotem i have/has, a przed czasownikiem w III formie.

Przykłady:
Właśnie dostałem wiadomość. - I have just got a message.
Piotr właśnie wyszedł. - Peter has just left.
Kate właśnie wróciła z Warszawy. - Kate has just come back from Warsaw.

Natomiast okolicznik czasu already oznacza "już" i używa się go w sytuacjach, gdy chcemy podkreślić, że dana czynność już miała miejsce w przeszłości, lub gdy coś zostało już zrobione.

Przykłady:
Już widziałem ten film. - I have already seen that movie.
Już się poznaliśmy. - We have already met each other.
Ona już ma nowego chłopaka. - She has already got a new boyfriend.

Słówko yet w zależności od formy zdania może oznaczać już/jeszcze. W przypadku pytania najczęściej oznacza już, natomiast w przypadku przeczenia jeszcze. W zdaniu twierdzącym słówko yetnie występuje!Ponadto pojawia się na końcu zdania.

Przykłady:
Jeszcze nie skończyłem!. - I have not finished yet.
Czy wyniosłeś już śmieci? - Have you taken the trash out yet?.
Posprzątałeś już pokój? - Have you cleaned your room yet?

Czasami na końcu zdania może występować słówko before i może mieć ono dwa znaczenia: już/wcześniej.

Przykłady:
Probowałeś tego wcześniej? - Have you tried this before?
Nigdy wcześniej tego nie robiłem. - I haven't done this before

Never/ever/always

Nigdy/kiedykolwiek/zawsze to 3 słówka, które zawsze występują między have/has a czasownikiem w III formie.

Przykłady:
Nigdy nie miałem diamentów. - I have never had diamonds.
Najlepsza pizza jaką jadłem kiedykolwiek. - Best pizza I have ever eaten.
Zawsze marzyłem/am o szczęściu i pokoju. - I have always dreamt about peace and happiness.
Przeczytałem/am tę książkę dwa razy! Jest bardzo interesująca! - I have read this book twice! It's very interesting!

Uwaga! Okoliczniki czasu takie jak once, twice, three times zawsze występują na końcu zdania.

Zapraszamy również do zapoznania się z budową i użyciem czasu Present Perfect Continuous - ciągłą formą czasu Present Perfect.

Dodaj komentarz
User 4
Patryk
około 2 lata temu

Jaka jest różnica w tłumaczeniu zdań : "I have been watching TV for two hours.", a "I have wached TV for two hours" ? (poza tym że jedno jest w present perfect continous, a drugie w present perfect)

Odpowiedz
User 4
Abdul Patryk
około rok temu

Nie nie i jeszcze raz nie, wszystkie odpowiedzi są złe. Po pierwsze, pierwsze zdanie jest poprawne, drugie natomiast nie. W pierwszym zdaniu akcentujemy uwagę na tym ile spędziliśmy czasu oglądając telewizję. W drugim przypadku można powiedzieć ze "I have watched 3 episodes of the Game of Thrones", tutaj akcentujemy uwagę na procesie a nie na tym ile nam to zajęło

Odpowiedz
User 4
Ziuta Patryk
ponad rok temu

W 1 zdaniu to jest czas present perfect contiunous (nacisk na czas =>( przez pewien okres czasu )przez 2 godziny ) i to jest czas terazniejszy dokonany ciągły ( chyba ciaglo się przez 2 godz i się skończyło , ja tak rozumiem ) . W drugim zdaniu to czas present continous ( czas terazniejszy dokonany ( dokonany - watched - dlatego watched ponieważ jest czasownik regularny i nie nie znajduje się na liście czasowników nieregularnych i nie ma 3 formy dlatego dodajemy koncowkę - ed , i moim zdaniem to tak jest - poogladalem telewizję przez 2 godz ).

Odpowiedz
User 4
Anka Patryk
około 2 lata temu

I have been watching TV for two hours- ogladam tv od dwoch godzin(znaczy ze nadal ogladasz)
I have watched TV for two hours- ogladalem TV przez dwie godziny(juz nie ogladasz)

Odpowiedz
0
0
0 0 0